Lapis Lazuli ve Eski Mısır

Lapis Lazuli ve Eski Mısır

Kaya taşı olarak bilinen lapis lazuli, eski çağlarda yapılan minyatür eserlerin gözlerinin mavi renk ile tasvir edilmesi ve geniş oranda süsleme amaçlı olarak kullanılırdı ve lapis, Latince ‘taş’,’lazuli’ ise yine aynı lisanda ‘lazulum’ kelimesininden gelir ki bu da bir yer adı olarak Arapça ‘lacivert’ kelimesinden Latinceye geçmiştir. Afganistan’ın mavi renkli dağları lapis lazuli yatakları olarak m.ö. 5000 lere kadar bu madene yataklık etmiş ve hala da etmekte….(resim) Kelimenin etimolojik kökeni de‘lācverd’ olarak Farsca’ ya dayanır [1] ve taşın içindeki demir sülfür’ ün (FeS2) bir diğer adı olan ve sarı renginden dolayı zaman zaman altın ile karıştırılan bir diğer adı da aptal altını (fool’s gold) olan ‘pirit’ in oluşturduğu ince damarımsı şeritler, tarihsel olarak eski insanlar tarafından gökteki yıldızlara doğru kurulan yolun bir simgesi olarak düşünülürdü…

Taşa ışık tutulduğunda içinde piritler görülmezse taşın sahte olduğu anlaşılır…Farsçaya Sanskritçeden geçen taşa rengini veren lacivert sözcüğü, Sanskritçe de aynı anlama gelen “rācāvarta” sözcüğünden alıntıdır. Sanskritçe sözcük Sanskritçe rācā “kral” ve Sanskritçe varta “tayın, rızk, pay” sözcüklerinin birleşimidir…(etimolojiturkce) Çünkü lapis lazuli kral Racavarta için çıkarılırdı ki bu söz de krala ayrılan pay anlamlı bu sözcükten evrilerek lacivert adını almış….

Lapis Gök Mavisi

İngilizcede gök mavisi anlamına gelen ‘azure’ sözcüğü Fransa’nın mavisi ile ünlü olan Fransız Rivierası olarak bilinen Akdeniz kıyılarındaki Cote d’Azurebölgesinin adı Arapça ma (su) ve wi (dair/ait) yani ‘suya dair’ anlamına gelen mavi rengin bir tonu olan ‘lacivert’ rengin etimolojik kökenine dayanır…Antik çağlarda ise “sapphirus” olarak adlandırılan Lapis Lazuli, korendon grubu mavi taşlardan taşın içindeki pirit yapısından dolayı ayrım gösterir…

Lacivert Mısır firavunun  kutsal taşıydı 

Safir denilen lazyum, antik metinlerde ve belgelerinde sıkça görülür. Mısır’dan 3220 kilometreden daha uzak olan Badakhşan, eski Mısır medeniyetleri, Babil (bugünün Irak’ı), Yunanistan ve Roma için lacivert kaynağıdır. Eski Mısır’da hiçbir taş lacivertten daha değerli değildi. Mısır piramitleri (Dashour), Mısır ve Afganistan arasındaki kayalık fiyatlandırmanın en eski kanıtlanmış ticari markasıdır. Göz alanında Firavun’un altın ve Nefrit heykelinde lacivert kullanılmıştır. Geçmişte Lacivert tozunun sanatçıları, emaye boyamak için boya olarak kullanıldı. Lapis lazuli’nin sertlik derecesi tipik olarak 5’tir. Eski Mısır firavunları takılarında, Yakın Doğu’nun sanatı ve İtalyan Rönesansı sanatında bu taşın varlığı binlerce yıl önce, bronz çağda, Afganistan’dan lapis lazuli’nin Mezopotamya topraklarına, Mısır’a ve Akdeniz’e geldiğini göstermektedir. Mısır’da mavi kutsal bir renkti. Bu nedenle lacivert taşına ibadet edilmiştir. Firavunların mezarlarını süslemek için bile kullanılan taş laciverttir. Zira ruhsal aydınlanma söz konusuydu. 

Leonardo da Vinci’nin “Naji Jahan” asarın rengi Afganistan’a kadar uzanıyor. 

Orta Çağ’da ressamlar veya renk tonu bezleri için ultramarin renk üretmek için bir pigment olarak daha fazla popülerlik kazandı. Orta Doğu ve Avrupa’daki bazı saraylar, kiliseler ve camiler, lacivert inleylerle birlikte duvar panelleri ve sütunlar sergilenmiştir. 1271’de Marcopolo, Badakhshan Lacivertine bir kısmını Avrupa’ya götürdü. Rönesans İtalyan ressamı Leonardo da Vinci’nin “Naji Jahan” ta baskın rengi Afganistan’a kadar uzanıyor. 15 Kasım 2017’de New York’taki Christie açık artırmasında 450 milyon dolardan fazla sattı. Açık artırmada sanat satışı için rekoru kıran sayı oldu. Huffington Post’un internet sitesine göre, Leonardo da Vinci’nin resminde kullanılan mavi rengin kökü, Afganistan’ın Badakhshan şehri’ndeki

Sandsong Madeni’nin Lacivert Taşı’dır. Lacivert pigmentleri ilk olarak 14. yüzyılda Avrupa’dan geldi. Rönesans sırasında, lapis lazuli’den elde edilen pigmentler, Avrupa’da yağlı boya resimlerinde oldukça popülerdi. Lacivert taşı pigmentleri, son yüzyılların Avrupa ressamlarının diğer önemli eserlerinde de kullanılmaktadır. Bu eserlerden biri, 17. yüzyılın Hollanda ressamı Johannes Formier tarafından yapılan “inci küpeli kız” ın eseridir. Azure yada mavi kayalarından elde edilen pigmentler, dayanıklılığı ve kabul edilebilirliği yanında, Afganistan’ın Avrupa’ya olan uzaklığı ve Lacivert kayalarının madenden zor çıkması nedeniyle oldukça maliyetli olmuştur.

Bu nedenle, bu pigmentlerin sanatçıların eserlerinde kullanılması, Katolik Kilisesi veya aristokrasiden biri tarafından finans izni almak gerekirdi. Bu yüzden bu pigmentler, İsa Mesih, Melekler veya Meryem gibi rakamlar çizmek için kullanıldı. Da Vinci asarı “Dünyanın kurtarıcısı” da bir istisna değildi. Fransa kralı Louis XII lacivert rengini kullanmasını emretti. Afganistan’ın Lacivert Taşı, dünyanın işlem gören en eski değerli taşıdır. Taş içindeki enerji Güneş ışınları ile yok edilir ve MOHS sertlik derecesi 5-6 civarındadır… (Elmasın MOHS değeri= 10)Toz haline getirilerek eski Mısır’da göz boyası olarak Kleopatra’ nın kullandığı Lapis Lazuli taşı, m.ö.1333 ve 1324 yılları arasında hükümdarlık yapan ve 9 yaşında firavun ilan edilen Mısır firavunu Tutankamun un mezarında yarı değerli taşlarla süslü 11 kilo ağırlığındaki som altın maskının bulunduğu mezar hazinesinde ve hemen hemen aynı döneme denk gelen Sümer (m.ö.2650) Ur Kral Mezarları’nda 6000 adet kuş figürü olarak, silindir mühür, tabak, boncuk ve küçük geyik modelleri olarak ele geçmişti…

Tutankamon mezarında ele geçen solar (güneş) çerçeveli ‘scarebe’ lapis lazuli-güneş ve akrep ilişkisini ortaya koyar….Mavi lapis lazulinin mezarlarda sıklıkla kullanılması Mısır coğrafyasında bolca bulunan akreplerin maviyi kırmızı renk olarak görmesi nedeniyle bir ateş olarak nitelendirip kaçması ile ilintili olup olamayacağı değerlendirilmesi gereken arkeolojik bir husus olurken bu coğrafyada bol miktarda bulunan lapis lazuli ‘scarabe’ ler bu iddiayı doğrulamaktadır…Lapis Lazuli’deki hakim renk olan ‘mavi’ renk sanat dünyasına giren en son renk olarak bilinir ve enerji değeri manyetik spektrumda en sonda yer alan enerjisi yüksek bir renktir…

Yine örneğin bir lapis lazuli. Milattan önce Mısır da kutsal taştı. Koruyucu bir taştı. Neye koruyucu ? metafizik varlıklara karşı. Doğru kullanıldığında değerli ve doğal taşlar, ruhsal benliğinizle bağlantı kurmanıza yardımcı olurken bedeninizi ve zihninizi olumlu yönde etkileyebilir. Yoga veya meditasyon yapıyorsanız ya da sadece ruhani yönünüzle daha fazla temas kurmak istiyorsanız, o zaman evinize şifalı kristaller ve değerli doğal taşlar getirmenin zamanı gelmiştir. Şifalı doğal taşlar, etrafımızdaki güçlü enerji güçlerini harekete geçirerek bize güneşin, ayın iyileştirici enerjileriyle fiziksel temas sağlar.